MATEMATİĞİN TRAFİK KURALLARI
Aynı Soru, İki Farklı Cevap Olabilir mi?
Ekranda şu soruyu gördüğünüzü düşünün: 5 + 3 x 2 = ?
Batu soruyu soldan sağa doğru çözdü: Önce 5 ile 3’ü topladı (8), sonra 2 ile çarptı ve 16 buldu.
Zeynep ise hesap makinesiyle yaptı ve ekranda 11 yazdı!
Kim haklı? Tabii ki Zeynep! Çünkü matematikte işlemler kafamıza göre soldan sağa doğru yapılmaz. Tıpkı kavşaktaki arabalar gibi, hangi işlemin önce geçiş hakkı olduğuna dair katı kurallar vardır. Gelin bu kuralları öğrenelim!
Birden fazla işlemin (toplama, çarpma, parantez vb.) bir arada bulunduğu sorularda MEB ders kitabımızdaki sıraya göre aşağıdaki Öncelik Piramidi takip edilir. En üstteki işlemi yapmadan bir alt basamağa geçemezsiniz!
Puding Üzerinde Çilek Tatlıdır!
(Parantez, Üslü, Çarpma/Bölme, Toplama/Çıkarma)
Çarpma işlemi ile bölme işlemi birbirine karşı üstünlüğe sahip değildir. (İkisi de aynı basamaktadır). Aynı kural Toplama ve Çıkarma için de geçerlidir.
Örnek 1: 10 + 15 ÷ 5 = ? işleminin sonucu kaçtır?
Kural (PÜÇT): Bölme işleminin (Ç), toplama işlemine (T) göre geçiş üstünlüğü vardır!
Önce Bölme: 15 ÷ 5 = 3
Sonra Toplama: 10 + 3 = 13
Örnek 2: (30 - 6) ÷ 2³ = ? işleminin sonucu kaçtır?
Kural (PÜÇT): İlk sıra her zaman Parantez (P), sonra Üslü Sayılar (Ü) içindir!
1. Adım (Parantez): (30 – 6) = 24
2. Adım (Üslü Sayı): 2³ = 2 x 2 x 2 = 8
3. Adım (Bölme): 24 ÷ 8 = 3
Örnek 3: 40 ÷ 8 x 5 = ? işleminin sonucu kaçtır?
Kural: Çarpma ve bölme yan yana ise Soldan Sağa kuralı geçerlidir!
Önce en soldaki Bölme işlemi: 40 ÷ 8 = 5
Sonra Çarpma işlemi: 5 x 5 = 25
P-Ü-Ç-T (Puding Üzerinde Çilek Tatlıdır) kuralını hatırlayarak işlemleri çözünüz.
4 + 5 x 2 işleminin sonucu kaçtır?
(10 - 2) ÷ 4 işleminin sonucu kaçtır?
2³ + 4 işleminin sonucu kaçtır? (İpucu: 2³=8)
12 ÷ 2 x 3 işleminin sonucu kaçtır? (Soldan sağa kuralına dikkat!)
(8 + 2) x 5² işleminde çözüme ilk olarak hangi adımdan başlanmalıdır?