7.Sınıf Maarif Matematik Devirli Ondalık Sayılar Öğrenme Kağıdını indirmek için tıkla.
DEVİRLİ RASYONEL SAYILAR
Payı Paydaya Bölerek Ondalık Açılım Elde Etme
Bir rasyonel sayıyı ondalık gösterimle ifade etmek için payını paydasına böleriz. Bu bölme işlemi sırasında karşımıza iki farklı durum çıkar:
Örnek: 34 rasyonel sayısını inceleyelim. 3’ü 4’e böldüğümüzde 0,75 sonucunu elde ederiz. Kalan 0 olduğu için bu bir sonlu ondalık gösterimdir.
Örnek: 13 rasyonel sayısında 1’i 3’e böldüğümüzde 0,333… sonucunu buluruz. 3 rakamı sonsuza kadar tekrar eder.
🔓 2. Bölümün Kilidini Aç: 16 sayısını ondalık gösterime çevirdiğinde virgülden sonra ilk tekrar eden (devreden) rakam kaçtır?
Devir Çizgisi ve Paydanın Asal Çarpanları Sırrı
Devirli ondalık gösterimlerde tekrar eden rakam veya rakam grubunun üzerine Devir Çizgisi ( Üstçizgi) konulur.
- 0,333… = 0,3
- 2,141414… = 2,14
- -1,2777… = -1,27
Paydanın Asal Çarpanları Altın Kuralı
Bir rasyonel sayı en sade haline getirildiğinde paydasının asal çarpanlarına bakılır:
- Paydada sadece 2 ve/veya 5 asal çarpanları varsa ➔ Sonlu Ondalık Gösterim
- Paydada 2 ve 5 dışında farklı bir asal çarpan (3, 7, 11 vb.) varsa ➔ Devirli Ondalık Gösterim
🔓 3. Bölümün Kilidini Aç: 715 rasyonel sayısının paydasındaki 2 ve 5 harici devire sebep olan asal çarpan kaçtır?
Devirli Ondalık Gösterimden Rasyonel Sayıya Dönüşüm Formülü
Devirli ondalık gösterimler ab biçiminde rasyonel sayıya çevrilirken aşağıdaki pratik adımlar uygulanır:
- Pay için: Virgül ve devir çizgisi yokmuş gibi sayının tamamı yazılır ve bundan devretmeyen kısım çıkarılır.
- Payda için: Sadece virgülden sonraki kısma bakılır. Devreden basamak sayısı kadar 9, devretmeyen basamak sayısı kadar 0 yazılır.
Çözümlü Örnek: 1,24 devirli gösterimini rasyonel sayıya dönüştürelim.
• Sayının tamamı: 124 | Devretmeyen kısım: 1 ➔ Pay = 124 – 1 = 123
• Virgülden sonra 2 basamak devrediyor (24) ➔ Payda = 99
• Sonuç: 12399 (3 ile sadeleşirse 4133)
🔓 Final Testinin Kilidini Aç: 0,6 devirli gösteriminin en sade rasyonel karşılığının payı kaçtır?
Öğrendiklerini Test Et (10 Soru)
Aşağıdaki soruları yanıtlayarak cevaplarınızı kontrol edin. Tüm soruları doğru yanıtlayarak 100 XP’ye ulaşın!